Diğer sağlık personeli nedir, kimler DSP olabilir?
Diğer sağlık personeli (DSP), işyerindeki sağlık hizmetlerinde işyeri hekimini destekleyen sağlık meslek mensubudur. DSP'ye ilişkin kurallar 6331 sayılı Kanun ve İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik ile düzenlenir. Mevzuat, DSP olarak görevlendirilebilecek kişileri şöyle sayar:
- Hemşireler
- Sağlık memurları
- Acil tıp teknisyenleri
- Çevre sağlığı teknisyenleri
- Bakanlıkça verilmiş işyeri hemşireliği belgesi sahipleri
Bu kişilerin hepsinin ayrıca Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca verilmiş geçerli bir diğer sağlık personeli belgesi olması gerekir; diploma tek başına yetmez. DSP görevlendirmesi de uzman ve hekim görevlendirmesi gibi İSG-KATİP üzerinden yapılır ve taraflarca onaylandığında geçerlilik kazanır. Onaylanmamış DSP göreve başlatılamaz.
Hangi işyerlerinde DSP zorunlu?
6331 sayılı Kanun'un 6. maddesine göre DSP yükümlülüğü yalnızca iki koşul birlikte gerçekleştiğinde doğar:
- İşyeriniz çok tehlikeli sınıftadır.
- 10 veya daha fazla çalışanınız vardır.
Bu iki koşul bir arada olsa bile tam süreli işyeri hekimi bulunan işyerinde DSP şartı aranmaz (m.6/3). Öğrenci statüsündeki çırak ve stajyerler, 10 çalışan sınırının hesabında çalışan sayısına katılmaz (m.6/4). Yükümlülüğün yerine getirilmemesi hâlinde idari para cezası öngörülür.
Tehlike sınıfları tebliği 01.04.2026 tarihli ve 33211 sayılı Resmî Gazete'de güncellendi; bazı faaliyetlerin sınıfı değişti. Değişiklik yayımlandığı gün yürürlüğe girdi ve ayrı bir geçiş süresi tanımadı; işyeriniz çok tehlikeli sınıfa geçtiyse DSP görevlendirmesini gecikmeden planlamanız gerekir. Sınıfınızı NACE kodunuzdan birlikte kontrol edebiliriz.
DSP çalışma süreleri ve örnek hesap
DSP süresi çalışan başına ve aylık olarak hesaplanır. Uzman ve hekim sürelerinde dakika değerini tehlike sınıfı belirler; DSP'de ise bu değer çalışan sayısına göre üç kademede artar (yönetmeliğin 19. maddesi).
| Çalışan sayısı | Çalışan başına aylık süre | Örnek hesap |
|---|---|---|
| 10–49 | 10 dakika | 30 çalışan: 300 dk (5 saat) |
| 50–249 | 15 dakika | 120 çalışan: 1.800 dk (30 saat) |
| 250 ve üzeri | 20 dakika | 400 çalışan: 8.000 dk (yaklaşık 133 saat) |
Kademe sınırları toplam süreyi belirgin biçimde değiştirir: 49 çalışanlı bir işyerinde aylık süre 490 dakikayken, 50. çalışanla birlikte 750 dakikaya çıkar. İşe alım planınız bu sınırlara yaklaşıyorsa teklifinizi buna göre güncelleriz. Çok tehlikeli sınıfta 750 ve üzeri çalışanı olan işyerinde en az bir tam gün işyeri hekimi görevlendirmek zorunludur; bu hekim görevlendirildiğinde DSP şartı aranmaz. Kendi rakamlarınızı İSG yükümlülük hesaplayıcısı ile görebilirsiniz.
DSP işyerinizde ne yapar?
DSP, işyeri hekiminin planladığı sağlık hizmetlerinin sahada düzenli yürümesine yardımcı olur. Hizmetimizde DSP'nin süresini işyeri hekimiyle birlikte planlar ve genellikle şu işlere ayırırız:
- Periyodik muayene ve tetkik takviminin izlenmesi, çalışanların zamanında muayeneye yönlendirilmesi
- Sağlık kayıtlarının düzenli tutulması, çalışanın sağlık ve çalışma öyküsünün Ek-2 formuna yazılması ve muayenede hekime yardım (formu hekim düzenler)
- İlk yardım malzemelerinin ve ilkyardımcı listesinin takibi; eksik varsa ilk yardım eğitimi ihtiyacının bildirilmesi
- Hekimin önerdiği koruyucu sağlık uygulamalarının sahada izlenmesi
- Çalışanların sağlıkla ilgili sorularının ilk elden yanıtlanması
Bu dağılım işyerinden işyerine değişir. DSP'nin önceliklerini yıllık çalışma planında hekiminizle birlikte netleştiririz.
İşyeri hekimi ve DSP birlikte nasıl çalışır?
DSP hekimin yerine geçmez; hekimin ve DSP'nin süreleri ayrı ayrı hesaplanır ve ikisi birlikte karşılanır. Örneğin 300 çalışanlı çok tehlikeli bir işyerinde hekim için ayda 4.500 dakika (75 saat), DSP için ayrıca 6.000 dakika (100 saat) gerekir. Çalışan başına bakıldığında DSP'nin süresi 10–49 çalışanda hekiminkinden kısa, 50–249 çalışanda hekiminkine eşit, 250 ve üzerinde ise hekiminkinden uzundur.
Hekimin muayene günleri ile DSP'nin takip günlerini, sağlık hizmeti ay içine yayılacak şekilde sizinle birlikte planlarız. Böylece hekim muayeneye ve değerlendirmeye odaklanırken DSP kayıtların, takvimin ve sahadaki takibin sürekliliğini sağlar. İSG-KATİP'teki sözleşme ve onay kurallarını iş güvenliği uzmanı hizmeti sayfamızda ayrıntılı anlattık.
Ankara'da DSP hizmetini nasıl yürütüyoruz?
Ofisimiz Ankara'da, İvedik OSB'de. Çok tehlikeli sınıftaki işyerleri için DSP hizmetini şu sırayla kurarız:
- NACE kodunuz ve çalışan sayınızla DSP yükümlülüğünü ve aylık süreyi netleştiririz; ön değerlendirme ücretsizdir.
- Teklifte hekim ve DSP sürelerini ayrı kalemler olarak gösteririz.
- Sözleşmeden sonra görevlendirmeleri İSG-KATİP'te onayınıza sunarız.
- Sağlık gözetimi planını hekim ve DSP ile birlikte uygular, sonuçları dosyanıza işleriz.
Metal işleme ve makine imalatı gibi sanayi işyerlerinde sık görülen gürültü, toz ve kaynak dumanı maruziyetleri sağlık gözetiminin kapsamını genişletir. Hekimin istediği akciğer grafisi, solunum fonksiyon testi (SFT), odyometri ve laboratuvar tetkiklerini sağlık taramaları kapsamında mobil sağlık aracıyla işyerinizde yaptırabilirsiniz; bu tetkiklerin takvimini de DSP izler.
