İSG eğitimi kimler için zorunlu?
İSG eğitimi, çalışan sayısı ve tehlike sınıfı ne olursa olsun bütün işyerleri için zorunludur. Tek çalışanlı bir büroda da yüzlerce kişinin çalıştığı bir fabrikada da işveren, çalışanlarının bu eğitimi almasını sağlamak ve bunu belgelemekle yükümlüdür. Eğitimin süresini, tekrar aralığını ve hangi bölümlerin uzaktan verilebileceğini 2 Nisan 2026 tarihli ve 33212 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik belirler.
Bir çalışanın eğitim dosyasında zaman içinde şu eğitimler yer alır:
- İşe başlama eğitimi: işe yeni başlayan herkese, en az 2 saat, yüz yüze ve uygulamalı.
- Temel eğitim: tehlike sınıfına göre en az 8, 12 veya 16 ders saati.
- Tekrar eğitimi: az tehlikelide 3 yılda, tehlikelide 2 yılda, çok tehlikelide yılda bir; her sınıfta en az 8 ders saati.
- Ek eğitim: iş, işyeri veya ekipman değiştiğinde ya da yeni bir teknoloji devreye girdiğinde, tekrar süresi beklenmeden.
Tehlike sınıfına göre İSG eğitimi süreleri
Aşağıdaki süreler yönetmeliğin öngördüğü en az sürelerdir. "İşe özgü riskler" sütunu, temel eğitimin içinde bu konuya ayrılması gereken asgari süreyi gösterir.
| Tehlike sınıfı | Temel eğitim (en az) | İşe özgü riskler konusu (en az) | Tekrar eğitimi |
|---|---|---|---|
| Az tehlikeli | 8 ders saati | 2 ders saati | 3 yılda 1, en az 8 ders saati |
| Tehlikeli | 12 ders saati | 3 ders saati, yüz yüze | 2 yılda 1, en az 8 ders saati |
| Çok tehlikeli | 16 ders saati | 4 ders saati, yüz yüze | Yılda 1, en az 8 ders saati |
İşe başlama eğitimi bu tabloda yer almaz. Temel eğitim süresinden sayılmadığı için yeni bir çalışan iki eğitimi ayrı ayrı tamamlar.
Tehlike sınıflarını belirleyen tebliğde 1 Nisan 2026 tarihli ve 33211 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle bazı faaliyetlerin sınıfı güncellendi. Değişiklik yayımlandığı gün yürürlüğe girdi. Sınıfınız değiştiyse eğitim süreniz ve tekrar aralığınız da değişir; yeni sınıfın gereklerini gecikmeden planlayın. Kendi değerlerinizi yükümlülük hesaplayıcısıyla görebilirsiniz.
Yeni çalışanlar için işe başlama eğitimi
İşe başlama eğitimi, çalışanın işyerini ve yapacağı işi tanıması içindir. Yüz yüze ve uygulamalı verilmesi gerektiğinden bir video izletmek ya da imzalı bir form almak bu eğitimin yerini tutmaz.
Bu eğitimi bir sunumdan çok, çalışanın görev yapacağı alanda kurguluyoruz. Genellikle şu konuları işliyoruz:
- Çalışacağı bölüm, kullanacağı makine ve ekipmanlar, bunların bilinen tehlikeleri
- Kullanması gereken kişisel koruyucu donanım ve doğru kullanımı
- Acil çıkışlar, toplanma alanı ve yangın söndürücülerin yeri
- Bir kaza, ramak kala olay veya tehlikeli bir durum fark ettiğinde kime haber vereceği
İşe başlama eğitiminin tutanağını eğitimi veren kişi, çalışan ve işveren ya da vekili imzalar; tutanak çalışanın özlük dosyasında saklanır. Temel eğitim bireysel ya da grup hâlinde verilebilir; tarihini birlikte seçeriz, ancak eğitimin tamamı çalışanın işe başladığı tarihten itibaren en geç 3 ay içinde bitirilmelidir.
İSG eğitimi uzaktan (online) verilebilir mi?
Kısmen. Yönetmelik, eğitim konularının ilk üç başlığının tüm işyerlerinde uzaktan verilmesine izin verir. Dördüncü başlık olan işe özgü riskler ise tehlikeli ve çok tehlikeli işyerlerinde yüz yüze verilmelidir. İşe başlama eğitimi de yüz yüze ve uygulamalıdır.
Pratikte bu şu anlama gelir:
- Az tehlikeli sınıftaki bir büroda 8 ders saatlik temel eğitimin tamamı, işe özgü riskler dahil, uzaktan verilebilir.
- Tehlikeli sınıftaki bir atölyede 12 ders saatinin en az 3 ders saati, çok tehlikeli sınıftaki bir üretim tesisinde 16 ders saatinin en az 4 ders saati yüz yüze işlenir.
Uzaktan eğitimde katılım ve tamamlama kayıtları tutulur, sistem ileri sarmaya izin vermez. İşe özgü riskler bölümünü az tehlikeli işyerlerinde de mümkünse yüz yüze işlemenizi öneririz. Makinenin, rafın ya da kimyasal dolabının başında anlatılan risk, ekranda anlatılandan daha akılda kalıcıdır.
Eğitim konuları: programı risk değerlendirmeniz belirler
Aynı tehlike sınıfındaki iki işyerinin riskleri çoğu zaman birbirinden farklıdır. Bu yüzden eğitim programını hazır bir sunumdan değil, işyerinizin risk değerlendirmesi raporundan çıkarıyoruz. Çalışan hakları ve yükümlülükleri, iş kazası ve meslek hastalığı kavramları gibi genel konular her işyerinde benzerdir; farkı işe özgü riskler bölümü yaratır. Örneğin:
- Metal işleme atölyesinde: kesme ve talaş kaldırma makineleri, sıcak yüzeyler, gürültü, elle taşıma
- Depoda: forklift ve transpalet trafiği, raf yüklemeleri, istifleme
- Kimyasal kullanılan alanlarda: etiket ve güvenlik bilgi formunu okuma, koruyucu donanım, döküntüye müdahale
Yüksekte çalışma veya kapalı alanda çalışma gibi işler risk değerlendirmesinde öne çıkıyorsa bu konuları ayrı bir oturumda, uygulamalı olarak ele alıyoruz. Acil durum ekipleri ve tatbikatlar acil durum planı kapsamında yürür. İlkyardımcı belgesi ise ayrı bir yönetmeliğe bağlıdır ve Sağlık Bakanlığı onaylı merkezlerde verilen ilk yardım eğitimi ile alınır.
Eğitimleri nasıl planlıyor ve yürütüyoruz?
- Mevcut durum: Ön görüşmede çalışan listenizi, tehlike sınıfınızı ve eldeki eğitim belgelerini inceliyor, kimin hangi eğitimi ne zaman alması gerektiğini çıkarıyoruz.
- Yıllık plan: Eğitimleri risk değerlendirmesi ve acil durum planıyla birlikte hazırlanan yıllık çalışma planına yerleştiriyor, tarihleri vardiya ve üretim takviminize göre seçiyoruz.
- Eğitim: Yüz yüze bölümleri mümkün olduğunca işyerinizde, gerçek çalışma alanlarını kullanarak işliyoruz.
- Belge ve takip: Katılım tutanaklarını ve çalışan bazında eğitim belgelerini dosyanıza işliyor, tekrar tarihi yaklaşan çalışanları önceden bildiriyoruz.
Böylece eğitim dosyanız çalışan listenizle uyumlu kalır ve denetime her an hazır olur.
Ankara'daki işyerlerinde eğitim planlaması
Ofisimiz Ankara'da, İvedik OSB'de (1354. Cad. Fora İş Merkezi, Yenimahalle). Sanayi işyerlerinde eğitimin en zor yanı çoğu zaman içerik değil, zamanlamadır: vardiyalı üretim, sipariş yoğunluğu ve sık değişen çalışan kadrosu eğitimi kolayca erteletir.
Metal işleme ve makine imalatı yapan işyerlerinde işe özgü riskler bölümünü tezgâh başında ve küçük gruplarla, vardiya düzeninize göre planlıyoruz. Yeni çalışanların işe başlama eğitimini işe giriş süreciyle birlikte takvime alıyor, eğitim oturumlarını üretimi aksatmayacak şekilde dağıtıyoruz.