İşyerinde ilkyardımcı zorunluluğu
İlkyardım Yönetmeliği, işyerlerinde çalışan sayısına ve tehlike sınıfına göre belirli sayıda ilkyardımcı bulundurulmasını şart koşar. İlkyardımcı, Sağlık Bakanlığı onaylı bir ilk yardım eğitim merkezinde 16 saatlik eğitimi tamamlayıp sınavı geçen ve ilkyardımcı belgesi alan kişidir.
Bu nedenle "ilk yardım bilen bir çalışanımız var" demek yetmez. Önemli olan iki şeydir: ilkyardımcı sayısının yeterli olması ve her belgenin süresinin dolmamış olması.
İlk yardım, sağlık ekibi gelene kadar olay yerinde yapılan ilk müdahaledir. İlk yardım eğitimi ise çalışanların temel İSG eğitiminden ayrıdır ve ayrı bir yönetmeliğe bağlıdır; temel eğitim süreleri ve tekrar aralıkları için İSG eğitimleri sayfamıza bakabilirsiniz. İşyerindeki muayeneler ve koruyucu sağlık hizmetleri de işyeri hekimliği kapsamında yürür.
Tehlike sınıfına göre ilkyardımcı sayısı
Gereken sayı, çalışan sayınızın tehlike sınıfınıza ait orana bölünmesiyle bulunur. Yönetmelik tehlikeli ve çok tehlikeli sınıf için "kadar" ifadesini kullanır; küsuratı her sınıfta yukarı yuvarlamak ihtiyatlı bir yaklaşımdır ve hesaplarımızda bunu esas alırız:
- Az tehlikeli: her 20 çalışan için 1 ilkyardımcı
- Tehlikeli: her 15 çalışana kadar 1 ilkyardımcı
- Çok tehlikeli: her 10 çalışana kadar 1 ilkyardımcı
| Çalışan sayısı | Az tehlikeli | Tehlikeli | Çok tehlikeli |
|---|---|---|---|
| 10 | 1 | 1 | 1 |
| 25 | 2 | 2 | 3 |
| 50 | 3 | 4 | 5 |
| 120 | 6 | 8 | 12 |
| 250 | 13 | 17 | 25 |
Örneğin tehlikeli sınıftaki 38 çalışanlı bir atölyede 38 ÷ 15 = 2,53 çıkar; bu durumda en az 3 ilkyardımcı gerekir. Kendi çalışan sayınıza göre sonucu yükümlülük hesaplayıcısıyla hemen görebilirsiniz.
Tablo asgari sayıyı gösterir. Vardiyalı çalışıyorsanız yıllık izinleri ve hastalık izinlerini de hesaba katarak her vardiyada ve her bölümde ulaşılabilir bir ilkyardımcı kalacak şekilde planlamanızı öneririz.
İlk yardım eğitimi kaç saat, sertifika kaç yıl geçerli?
| Eğitim | Süre | Geçerlilik ve zamanlama |
|---|---|---|
| İlk yardım eğitimi | 16 saat | Belge 3 yıl geçerlidir |
| Güncelleme eğitimi | 8 saat (16 saatlik eğitimin yarısı) | Belge süresi bitmeden önceki son 3 ay içinde, zorunlu; alınmazsa belge geçersiz sayılır |
Güncelleme eğitimi kısadır; asıl risk, tarihin unutulmasıdır. Belgeleri farklı tarihlerde alınmış birkaç ilkyardımcınız varsa bitiş tarihleri yıla dağılır ve tek tek izlemek zorlaşır. Biz her belgenin bitiş tarihini dosyanıza işler, güncelleme eğitimini bitişten önceki son üç ay içinde kalacak şekilde önceden planlarız. Güncellenen belge, eski bitiş tarihinden başlayarak 3 yıl daha geçerli olur.
8 saatlik güncelleme eğitimi, belgesinin son 3 ayına girmiş ilkyardımcı içindir. Bu sürede güncellenmeyen belge geçersiz sayılır; yönetmelik başka bir yenileme yolu tanımadığından o kişinin yeniden ilkyardımcı olabilmesi için 16 saatlik eğitimi ve sınavı baştan alması gerekir. Yeni görevlendireceğiniz bir çalışan da 16 saatlik eğitimin tamamını alır.
Sertifikayı kim verir, Pamir OSGB ne yapar?
İlkyardımcı belgesini eğitimi veren merkez düzenler, İl Sağlık Müdürlüğü onaylar. Eğitim ve sınavı onaylı özel merkezlerin yanı sıra Sağlık Bakanlığı ve İl Sağlık Müdürlükleri de düzenleyebilir. Başarılı sayılmak için teorik ve uygulama sınavlarının her birinden 100 üzerinden en az 85 puan almak gerekir. Bizim rolümüz, eğitimi onaylı bir merkezle planlamak ve süreci sizin yerinize yönetmektir:
- Çalışan sayınıza ve tehlike sınıfınıza göre gereken ilkyardımcı sayısını hesaplamak
- Mevcut belgeleri toplayıp geçerlilik tarihlerini kontrol etmek, eksik sayıyı çıkarmak
- Aday çalışanları bölüm ve vardiya dağılımına göre sizinle birlikte belirlemek
- Eğitim tarihini ve yerini onaylı merkezle planlamak, katılımı organize etmek
- Belge kopyalarını İSG dosyanıza işlemek ve bitiş tarihlerini takip etmek
Hangi onaylı merkezle çalışılacağını teklif aşamasında sizinle paylaşırız.
İlkyardımcı listenizi güncel tutmak
İlkyardımcı sayısı bir kez karşılanıp unutulacak bir rakam değildir. Şu durumlarda sayıyı yeniden kontrol ediyoruz:
- Çalışan sayınız bir eşiği aştığında; örneğin tehlikeli sınıfta 15'ten 16'ya ya da 30'dan 31'e çıktığında
- Bir ilkyardımcınız işten ayrıldığında, bölüm veya vardiya değiştirdiğinde
- Bir belgenin süresi dolmak üzereyken
- İşyerinizin tehlike sınıfı değiştiğinde; 1 Nisan 2026'daki tebliğ değişikliğiyle bazı faaliyetlerin sınıfı güncellendi
Bu kontroller düzenli ziyaretlerimizin ve yıllık çalışma planının bir parçasıdır. Dosyanızda ilkyardımcılar için şu kayıtları güncel tutuyoruz:
- Ad, bölüm ve vardiya bilgisiyle ilkyardımcı listesi
- Her belgenin kopyası ve bitiş tarihi
- Güncelleme eğitimi planı ve yeni aday listesi
İşe aldığınız bir çalışanın geçerli ilk yardım belgesi varsa onu da listeye ekler, bitiş tarihini takibe alırız. İlkyardımcıların adları ve onlara nasıl ulaşılacağı acil durum planınızda da güncel olmalı, tatbikatlarda da dikkate alınmalıdır.
Ankara'daki işyerleri için ilk yardım eğitimi
İvedik OSB'deki ofisimizden Ankara'daki işyerlerinin ilk yardım eğitimi ihtiyacını planlıyoruz. Sanayi işyerlerinde ilkyardımcı planında yasal sayı kadar yerleşim de önemlidir: geniş üretim alanları, ayrı binalar ve gece vardiyaları, kâğıt üzerinde yeterli görünen sayının sahada yetmemesine yol açabilir.
Metal işleme ve makine imalatı yapan işyerlerinde kesik, ezilme, yanık ve göze yabancı cisim kaçması gibi yaralanmalar akla ilk gelen risklerdir. Bu yüzden ilkyardımcıları yalnızca idari bölümden değil, üretim hattının farklı noktalarından seçmenizi öneririz. Eğitim tarihini de üretim takviminizi aksatmayacak şekilde onaylı merkezle birlikte belirleriz.
