İş güvenliği uzmanı ne yapar?
İş güvenliği uzmanı, işyerindeki tehlikeleri belirleyen, alınacak önlemleri işverene öneren ve bu önlemlerin uygulanmasını izleyen kişidir. Evrak bu işin yalnızca bir parçasıdır; asıl iş, sahada neyin değiştiğini görmek ve önlemleri buna göre güncellemektir. Risk değerlendirmesi ve acil durum planı gibi dokümanların yükümlülüğü işverendedir; uzman bu çalışmalara katılır, önlem önerir ve uygulamayı izler. Hizmetimizde uzmanınızın gündemi yıllık çalışma planına bağlıdır ve şu başlıkları kapsar:
- Risk değerlendirmesi: tehlikelerin belirlenmesi, önlem planının hazırlanması ve değerlendirmenin süresi dolduğunda ya da işyerinde değişiklik olduğunda yenilenmesi
- Saha gözetimi: makine koruyucuları, elektrik panoları, istif alanları, yürüme yolları ve kişisel koruyucu donanım kullanımı
- Yazılı tespit ve öneriler: her ziyarette görülen eksiklerin sorumlusu ve hedef tarihiyle birlikte onaylı deftere yazılması
- Eğitim ve tatbikat: eğitim planının hazırlanması, acil durum eylem planının hazırlanmasına katılım ve yılda en az bir tatbikatın planlanıp izlenmesi
- Kaza ve ramak kala analizi: olayın kök nedeninin araştırılması ve risk değerlendirmesinin buna göre yenilenmesi
İş kazası, kazadan sonraki 3 iş günü içinde SGK'ya bildirilir (6331 sayılı Kanun m.14). Kaza, ramak kala olay ve meslek hastalığı da risk değerlendirmesinin süresi dolmadan yenilenmesini gerektirir.
Hangi işyerleri iş güvenliği uzmanı görevlendirmek zorunda?
6331 sayılı Kanun kamu ve özel sektördeki tüm işyerlerini kapsar ve 6. maddesiyle işverene iş güvenliği uzmanı görevlendirme yükümlülüğü getirir. Bu yükümlülük için bir alt çalışan sayısı yoktur. İşyerinizde uygun belgeye sahip personel yoksa hizmeti Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yetkilendirilmiş bir OSGB'den alabilirsiniz.
Uzmanın sınıfı tehlike sınıfınıza göre seçilir: A sınıfı uzman tüm işyerlerinde, B sınıfı tehlikeli ve az tehlikeli işyerlerinde, C sınıfı yalnızca az tehlikeli işyerlerinde görev yapabilir. Tehlike sınıfınız ise işyerinde yapılan asıl işe göre, Bakanlığın tehlike sınıfları tebliğindeki NACE listesinden belirlenir.
Tehlike sınıfları tebliği 01.04.2026 tarihli ve 33211 sayılı Resmî Gazete'de güncellendi; bazı faaliyetlerin sınıfı değişti. Değişiklik yayımlandığı gün yürürlüğe girdi ve ayrı bir geçiş süresi tanımadı; sınıfınız değiştiyse uzman sınıfını ve aylık süreyi gecikmeden yeni sınıfa göre belirlemek gerekir. Hizmeti kendisi yürüten 50'den az çalışanlı bir az tehlikeli işyeri tehlikeli ya da çok tehlikeli sınıfa geçtiyse, uzman ve hekim görevlendirmesi 30 gün içinde yapılmalıdır.
İş güvenliği uzmanı çalışma süreleri
Uzmanın işyerinizde geçireceği asgari süre çalışan başına ve aylık olarak hesaplanır. Süreler İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik ile belirlenmiştir (m.12) ve 01.01.2016'dan beri uygulanır. Çalışan sayısı tablodaki eşiğe ulaştığında kısmi süreli uzman yerine tam süreli uzman gerekir.
| Tehlike sınıfı | Uzman sınıfı | Çalışan başına aylık süre | Tam süreli uzman | Örnek: 25 çalışanlı işyeri |
|---|---|---|---|---|
| Az tehlikeli | En az C sınıfı | 10 dakika | Her 1.000 çalışana 1 | 250 dk (yaklaşık 4,2 saat) |
| Tehlikeli | En az B sınıfı | 20 dakika | Her 500 çalışana 1 | 500 dk (yaklaşık 8,3 saat) |
| Çok tehlikeli | A sınıfı | 40 dakika | Her 250 çalışana 1 | 1.000 dk (yaklaşık 16,7 saat) |
Kamu dışındaki işyerlerinde hesaplanan süre bölünerek birden fazla uzmana verilemez; vardiyalı çalışılan işyerlerinde ise görevlendirme vardiyalara uygun yapılır. Öğrenci statüsündeki çırak ve stajyerler çalışan sayısına katılmaz. Kendi rakamlarınızı İSG yükümlülük hesaplayıcısı ile görebilirsiniz.
İSG-KATİP'te sözleşme ve görevlendirme
Uzman görevlendirmesi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının kayıt ve izleme sistemi olan İSG-KATİP üzerinden resmîleşir. Sisteme e-Devlet ile, iki aşamalı doğrulamayla girersiniz. Bilmeniz gereken üç kural var:
- OSGB sözleşmesi sistemdeki örneğe uygun hazırlanır ve taraflarca en geç 5 gün içinde onaylanır.
- Onaylanmamış uzman göreve başlatılamaz; bu nedenle ilk saha ziyaretini onaydan sonra planlarız.
- Sözleşme feshedilirse fesih 5 iş günü içinde sisteme bildirilir.
OSGB'nizi değiştiriyorsanız eski sözleşmenin feshini ve yeni görevlendirmenin onayını birbirini izleyecek şekilde planlarız. Mevcut risk değerlendirmenizi, eğitim kayıtlarınızı ve planlarınızı inceleyip eksikler için bir yol haritası çıkarırız.
Pamir OSGB ile iş güvenliği uzmanı hizmeti nasıl işler?
- Ön görüşme ve keşif: işyerinizi yerinde görür, tehlike sınıfınızı ve çalışan sayınızı birlikte netleştiririz. Ön değerlendirme ve keşif ücretsizdir.
- Teklif ve sözleşme: aylık süreyi ve kapsamı yazılı teklifte gösterir, sözleşmeden sonra görevlendirmeyi İSG-KATİP'te onayınıza sunarız.
- Temel dokümanlar: risk değerlendirmesi, acil durum planı ve yıllık çalışma planını sizinle birlikte oluştururuz.
- Sürekli takip: uzmanınız düzenli ziyaretlerle sahayı izler, açık kalan önlemleri takip eder ve dosyanızı denetime hazır tutar.
Ankara'daki sanayi işyerlerinde uzmanın odaklandığı riskler
Ofisimiz Ankara'da, İvedik OSB'deki Fora İş Merkezi'nde. Metal işleme ve makine imalatı gibi sanayi işyerlerinde uzmanın sahada sık ele aldığı konulardan bazıları şunlardır:
- Talaşlı imalat tezgâhlarında koruyucu kapaklar ve acil durdurma düzenleri
- Kaynak ve kesim işlerinde duman, sıçrama ve yangın riski
- Forklift ve yaya trafiğinin birbirinden ayrılması, istif güvenliği
- Kaldırma ekipmanları, basınçlı kaplar ve elektrik tesisatının periyodik kontrolleri
- Gürültü ve toz gibi maruziyetlerin ölçümle doğrulanması
Bu tespitler risk değerlendirmenize işlenir. Ölçüm gerektiren konuları Bakanlıkça yetkilendirilmiş iş hijyeni laboratuvarıyla, periyodik kontrolleri yetkili meslek mensuplarıyla biz planlarız; raporlardaki uygunsuzlukların giderilmesini uzmanınız takip eder.
